Region - Olecko - Miasto i Powiat

MIASTO - Olecko

Olecko położone jest we wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, nad brzegiem jeziora, z którego wypływa rzeka przecinająca zakolami miasto.

Licząca niewiele ponad 22 tysiące mieszkańców gmina leży w centrum regionu, skąd blisko zarówno do ważnych miast w województwie jak też przejść granicznych z Rosją i Litwą. 

Atuty gminy sprawiają, że staje się coraz częstszym przystankiem na wakacyjnym szlaku turysty ale również atrakcyjnym miejscem do inwestowania.

Akt lokacyjny dla miasta został wydany z datą 1 stycznia 1560 roku. Niektórzy historycy niemieccy łączą założenie Olecka ze spotkaniem w zamku myśliwskim księcia Albrechta w 1560 roku z królem polskim, Zygmuntem Augustem. Okazją do spotkania miało być wspólne polowanie w puszczy.

Miejscowość Olecko (dawna nazwa Margrabowa). W połowie XVI wieku wzniesiono tu zamek myśliwski – miejsce spotkania Zygmunta Augusta i księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna.

Prawa miejskie Olecko uzyskało w 1560 roku jako Margrabowa. Po wytyczeniu dużego rynku (powierzchnia ponad 5,5 ha) wybudowano kościół ewangelicki i ratusz. Powolny rozwój miasta spowodowany był znacznym oddaleniem od ważniejszych szlaków handlowych oraz zniszczeń wojennych nękających Olecko w XVII i XVIII wieku: wojny szwedzkie (w 1656 roku Polacy odnieśli zwycięstwo nad kwaterującymi tu Szwedami), w latach 1656-1657 najazd tatarski, w 1757 roku wkroczenie wojsk rosyjskich.

Pod koniec XVIII wieku nastąpił znaczny rozwój miasta (w granicach państwa pruskiego). W drugiej połowie XIX i na początku XX wieku powstawał drobny przemysł. Krótki okres rozwoju przerwały zniszczenia I wojny światowej (1914-1915). W wyniku plebiscytu w 1920 roku miasto pozostało w granicach Niemiec, a od 1928 do 1945 roku nosiło nazwę Treuburg (Wierny Gród). Ponowny okres dynamicznego rozwoju nastąpił w dwudziestoleciu międzywojennym. Miasto rozwijało się jako prężny ośrodek turystyczny, sportowy i rekreacyjny.

W czasie II wojny światowej miasto uległo znacznemu zniszczeniu (szacowanemu na ok. 60%). Całkowitej likwidacji uległ przemysł, jak również sieć kolejek wąskotorowych.

Od 1945 roku miasto znalazło się w granicach Polski – w latach 1946-1975 było siedzibą powiatu. W wyniku reformy administracyjnej od stycznia 1999 r. Olecko jest ponownie miastem powiatowym.

Ziemia Olecka i okolice

Ziemia Olecka obejmuje teren czterech gmin: Olecko, Kowale Oleckie, Świętajno, Wieliczki.

Okolice Olecka należą do tych nielicznych zakątków kraju, które łączą w sobie niezwykłe piękno krajobrazu ze świeżością terenów nie zniszczonych przez człowieka. Dominują tu barwy zieleni lasów i błękitu jezior – miejsc wymarzonych do odpoczynku.

Atuty Ziemi Oleckiej to wspaniały mikroklimat, duże obszary wodne i leśne, bogactwo zwierzyny i ptactwa, różnorodność szaty roślinnej – doskonałe warunki do żeglowania, polowania, wędkowania, grzybobrania.

Rezerwaty przyrody z rzadko spotykanym drzewostanem i zwierzyną powiększają atrakcyjność turystyczno-krajoznawczą tego regionu. Spotkać tu można gatunki charakterystyczne dla klimatu subpolarnego, występujące w postaci reliktów, zbiorowiska roślinne zachowane w niezmienionej, pierwotnej postaci – bór bagienny, torfowisko wysokie i torfowisko przejściowe. Dwa ostatnie zbiorowiska utrzymały się w wyniku obecności jezior i lokalnych bezodpływowych zagłębień terenu.

To zróżnicowanie terenu oraz położenie na skraju wpływów klimatu atlantyckiego i kontynentalnego utrzymuje różnorodność i bogactwo flory. Występuje tu zatem wiele gatunków i zbiorowisk roślinnych uznawanych za rzadkie lub zagrożonych wyginięciem.

Ziemia Olecka to jeden z najchłodniejszych regionów kraju (9 lutego 1929 roku zanotowano tu rekordowo niską temperaturę – 42 st.C), kształtowany oddziaływaniem kontynentalnym z długo utrzymującą się pokrywą śnieżną (70-100 dni) i średnimi opadami rocznymi 550–750 mm.

Powietrze w tym rejonie należy do najczystszych w Polsce. Przyczyniło się do tego oddalenie terenu od ośrodków wielkomiejskich, wzrost świadomości mieszkańców w dziedzinie ochrony środowiska, zmniejszenie w ostatnich latach aż o 50% emisji dwutlenku węgla i dwutlenku siarki.

Trzecią część powierzchni powiatu zajmują lasy i jeziora. Charakterystyczna dla tych terenów jest urozmaicona rzeźba terenu (Mazury Garbate) – pagórki malowniczo przeplatają się z gęstą siecią strumieni, łączących ze sobą liczne jeziora.

Olecko i okolice to rejony atrakcyjne turystycznie. Na północnym zachodzie rozpościera się Puszcza Borecka, kryjąca rzadkie okazy roślin i zwierząt. Można się tam spotkać się „oko w oko” z bobrem, żubrem, wilkiem czy łosiem. W lasach Puszczy Boreckiej, położonych na terenach urozmaiconych wzgórzami morenowymi o wysokości 250 m n.p.m. i wieloma głębokimi jeziorami, żyje wiele gatunków zwierzyny łownej.

To raj dla myśliwych, amatorów wycieczek pieszych i rowerowych. Tutaj można zobaczyć wiele ptasich gniazd, urokliwych zakątków, wspaniałych jezior.

Więcej informacji na oficjalnej stronie Urzędu Miasta Olecko

Przydatne strony:
www.olecko.pl
www.bip.um.olecko.pl

Źródło: www.olecko.pl
Foto: www.olecko.pl

 

POWIAT - Olecki

Obszar powiatu oleckiego przed wiekami zamieszkiwały plemiona ludów bałtyckich. Pozostałością po mieszkańcach tej ziemi - Jaćwingach są tylko nazwy geograficzne. W XV - XVI wieku intensywnie rozwijało się osadnictwo krzyżackie. W puszczy Galindzkiej na wąskim cyplu między jeziorem Oleckie Wielkie i rzeką Legą zbudowano drewniany zameczek myśliwski. W 1560 roku Albrecht Hohenzollern (margrabia pruski, po sekularyzacji zakonu) oraz król Polski Zygmunt August zakładają miasto Marggrabowa.

Po wytyczeniu dużego rynku (powierzchnia ponad 5,5 ha) wybudowano kościół ewangelicki i ratusz. Okoliczna ludność (w większości z Mazowsza) używa nazwy związanej z zamkiem Oletzko. Powolny rozwój miasta spowodowany był znacznym oddaleniem od ważniejszych szlaków handlowych oraz zniszczeń wojennych nękających Olecko w XVII i XVIII wieku: wojny szwedzkie (w 1656 roku Polacy odnieśli zwycięstwo nad kwaterującymi tu Szwedami), w latach 1656 - 1657 najazd tatarski, w 1757 roku wkroczenie wojsk rosyjskich.

Pod koniec XVIII wieku nastąpił znaczny rozwój miasta (w granicach państwa pruskiego). W drugiej połowie XIX i na początku XX wieku powstawał drobny przemysł. Krótki okres rozwoju przerwały zniszczenia I wojny światowej (1914 - 1915). W wyniku plebiscytu w 1920 roku miasto pozostało w granicach Niemiec, a od 1928 do 1945 roku nosiło nazwę Treuburg (Wierny Gród).
Ponowny okres dynamicznego rozwoju nastąpił w dwudziestoleciu międzywojennym. Miasto rozwijało się jako ważny ośrodek turystyczny, sportowy i rekreacyjny.

W czasie II wojny światowej miasto uległo znacznemu zniszczeniu (ok. 60%). Całkowitej likwidacji uległ przemysł, jak również sieć kolejek wąskotorowych.

Od 1945 roku miasto znalazło się w granicach Polski. W latach 1946 - 1975 było siedzibą powiatu. W wyniku reformy administracyjnej od stycznia 1999 roku Olecko jest ponownie miastem powiatowym.  Z ważniejszych świadectw przeszłości zachował się zabytkowy układ urbanistyczny (rynek z przyległymi ulicami) Olecka.

Olecko posiada zabytkowy układ urbanistyczny - rynek w kształcie kwadratu z prostopadle odchodzącymi ulicami, zaliczany do największych w Europie. Na skarpie nad jeziorem w dawnym budynku starostwa powiatowego mieści się Zespół Szkół Technicznych i Wszechnica Mazurskiej. W pobliżu znajduje się XIX - wieczny kościół w stylu neogotyckim.

Ponadto nad brzegiem jeziora znajduje się drewniany, pochodzący z lat 20-tch obecnego wieku dom, tzw. Chata Mazurska wybudowana w stylu mazurskim. W mieście, nad rzeką Legą zabytkowy młyn wodny (obecnie elektryczny) pochodzący z 1895 roku. W wielu miejscach zabytkowe kamienice czynszowe z przełomu XIX i XX wieku. Nad miastem góruje zabytkowa wieża ciśnień.

W parku miejskim pomnik ofiar I wojny światowej - monumentalna kamienna budowla z mieczami na kolumnach. Obok most - pozostałość po linii wąskotorowej., W pobliżu kompleks sportowy ze stadionem, kortami tenisowymi i okalającym go torem wyścigów konnych. Całość kompleksu nosiła przed wojną nazwę Parku Hindenburga.  

Powiat olecki posiada unikalne walory krajobrazowo - przyrodnicze. Okolice regionu przecina gęsta sieć strumieni, łączących ze sobą liczne jeziora. Erozyjna działalność lodowca pozostawiła między innymi w gminie Olecko ślady w postaci 15 jezior. Większość z nich należy do wód otwartych i posiada charakter rynnowy.

Od północnego zachodu otacza ten rejon Puszcza Borecka, która kryje w sobie rzadkie okazy roślin i zwierząt. Obfitość wód i lasów, walory turystyczno - krajoznawcze regionu oraz położenie na ważnych szlakach komunikacyjnych podnoszą atrakcyjność tej ziemi. Wśród warunków naturalnych, stanowiących atut tych okolic, należy również wymienić rozległe tereny leśne, jako bazę dla przemysłu drzewnego i duży udział trwałych użytków zielonych.

Lasy, jeziora, rzeki i czyste powietrze dają możliwości dalszego rozwoju turystyki. Walory turystyczne i gospodarcze ziemi oleckiej sprzyjają nawiązaniu kontaktów oraz pozyskiwaniu partnerów krajowych i zagranicznych do rozwoju przedsięwzięć gospodarczych, turystycznych i kulturalnych.

Miasto i gminy powiatu inwestują w rozwój infrastruktury, tj. wodociągi wiejskie, kanalizację, budowę wysypisk śmieci, telefonizację wsi, drogi gminne.

Największymi zaletami powiatu jest wspaniały mikroklimat oraz duże obszary wodne i leśne, sprzyjające rozwojowi turystyki i lecznictwa uzdrowiskowego. Walory turystyczne i krajoznawcze oraz położenie na ważnych szlakach komunikacyjnych, podnoszą atrakcyjność tych ziem i stwarzają możliwości do inwestowania i rozwoju gospodarczego, ze szczególnym uwzględnieniem bazy turystycznej.

Świadomość odpowiedzialności w zakresie zachowania walorów krajobrazowych oraz bogactwa środowiska naturalnego w postaci czystego powietrza, wody i nie skażonej gleby, nakłada na samorządy gminne i powiatowy obowiązek stałego inwestowania w ochronę środowiska.

Samorządy gminne pomimo skromnych środków, co rocznie inwestują w infrastrukturę ekologiczną (wodociągi, kanalizacja, oczyszczalnie ścieków itp.). Samorząd powiatowy posiadający mniejsze możliwości inwestycyjne, wypełnia swoje kompetencje poprzez prowadzenie systematycznych działań administracyjnych w ramach działających ustaw "środowiskowych". Główny wysiłek został położony na zidentyfikowanie źródeł zanieczyszczeń środowiska, a następnie uregulowanie poprzez ustalenie dopuszczalnych norm (emisji zanieczyszczeń, ścieków, gospodarki odpadami niebezpiecznymi).

Region leży na wschodnich krańcach Pojezierza Mazurskiego na szlaku łączącym Dolinę Wielkich Jezior Mazurskich z Pojezierzem Suwalsko - Augustowskim, w obrębie trzech mezoregionów: Pojezierza Ełckiego, Pojezierza Zachodnio-Suwalskiego i Garbu Szeskiego, w dorzeczu rzeki Legi i Ełk.

Od północnego zachodu otaczają powiat leśne masywy Puszczy Boreckiej, która kryje w sobie rzadkie okazy zwierząt i roślin. Obszar powiatu kształtowały trzy zlodowacenia, w efekcie czego charakteryzuje się on urozmaicona rzeźbą terenu. Obszar jest pagórkowaty - wzniesienia sięgają od 121m npm w południowej części gminy do 220 m n.p.m. w części północno - wschodniej.

Jezioro Olecko Wielkie: lustro wody na wysokości 158 m n.p.m.; długość 4.600 ; szerokość max - 1150m; głębokość max - 45,2 m; powierzchnia 227 ha. Jezioro znajduje się w ciągu biegu rzeki Legi, która łącząc się z rzeką Ełk wpada do Biebrzy.

Atrakcje turystyczno - krajoznawcze

¨ jeden z najmniej zanieczyszczonych regionów Polski,
¨ unikatowe walory krajobrazowo - przyrodnicze,
¨ ogromne obszary wodne i leśne,
¨ bogactwo zwierzyny leśnej i ptactwa,
¨ baza dla organizacji turystyki

Rekreacyjno - sportowe

¨ doskonałe warunki do żeglowania, wędkowania i grzybobrania,
¨ raj dla myśliwych i amatorów wycieczek pieszych i rowerowych,
¨ pola namiotowe,
¨ wypożyczalnie sprzętu pływackiego,
¨ baza sportowa (korty do gry w tenisa ziemnego, boiska i stadiony sportowe i in.)
¨ gospodarstwa agroturystyczne ze smaczną, domową kuchnią

Gospodarcze

¨ korzystna struktura agrarna gospodarstw rolnych,
¨ bogactwa naturalne - borowiny, torf, glina, podziemne wody mineralne,
¨ rozległe tereny leśne - baza dla przemysłu drzewnego
¨ Wszechnica Mazurska w Olecku,
¨ sieć hoteli, restauracji i barów gastronomicznych,
¨ produkcja łodzi żaglowych i motorowych,
¨ produkcja ekologicznych oczyszczalni ścieków

Więcej na oficjalnej stronie Powiatu Olecka

Przydatne strony:
www.powiat.olecko.pl

Źródło: www.powiat.olecko.pl
Foto: www.powiat.olecko.pl