Oferta Warmii i Mazur - Atrakcje Przyrodnicze Warmii i Mazur

W XXI w. trudno znaleźć jest już miejsce nietknięte przez człowieka. Pomimo to przyroda Warmii i Mazur jest nadal piękna i często zachwyca swą dzikością. Województwo warmińsko-mazurskie to raj dla osób pragnących spędzić swój czas na łonie natury, między innymi w sposób aktywny. Niezależnie od tego, czy pływa się kajakiem po przepięknych rzekach i jeziorach, żegluje, wędruje lub jeździ na rowerze otaczająca przyroda zawsze zachwyca.

Rzeźba terenu Warmii i Mazur jest bardzo urozmaicona, albowiem została ukształtowana w wyniku akumulacyjnej i erozyjnej działalności ostatniego zlodowacenia i późniejszych procesów rzeźbotwórczych. Nigdzie w Polsce nie ma tak dużo wody jak tu. Mazurskie akweny należą do jezior polodowcowych i mają różny charakter. Z kolei charakterystyczną cechą krajobrazu jest falista morena denna, wzgórza moreny czołowej oraz piaszczysto-żwirowe sandry. Lasy pokrywają ok. 30 % obszaru województwa warmińsko-mazurskiego, wody powierzchniowe 5,7 %, w tym jeziora 4,8 % obszaru.

Niewielkie uprzemysłowienie i urbanizacja pozwoliły na przetrwanie bogactwa flory. Wysoka i smukła sosna Taborska z okolic Ostródy znana była na zachodzie Europy już w XVI w. Największe obszary leśne to Puszcza Piska, Puszcza Borecka i znajdujący się w granicach Polski skrawek Puszczy Rominckiej. Spośród ważniejszych ssaków żyją tu: jelenie, sarny, dziki, zające, lisy, borsuki i inne, a w Puszczy Boreckiej – żubry.

Region ma również bogatą awifaunę: ok. 280 gatunków ptaków, w tym 196 to ptaki lęgowe, 59 przelotne i koczujące, a 31 obserwowane sporadycznie. W regionie występują: kormoran, łabędź niemy, żuraw, bocian biały, czapla siwa, bielik, orlik krzykliwy, wszystkie polskie lęgowe perkozy, kaczki, gęsi. Ozdobą naszych wód są łabędzie. Ornitolodzy cenią nasz region jako ostoję ptaków drapieżnych. Gniazduje tutaj bielik, rybołów, orlik krzykliwy.

Istnienie 8 parków krajobrazowych, ponad 100 rezerwatów i ok. 2400 pomników przyrody świadczy o wartościach krajobrazowych i przyrodniczych Warmii i Mazur.

Warmia i Mazury to nie tylko wspaniałe rzeki i jeziora oraz bogata fauna i flora, to obszar pełen zabytków, miejsc naznaczonych historią. Od pradziejów los człowieka był związany z przyrodą. Na jej tle możemy oglądać dziedzictwo kulturalne, ukształtowane na przestrzeni wieków. Losy różnych nacji pozostawiły swój ślad, tworząc bogactwo historyczne, architektoniczne i kulturowe Warmii i Mazur.

Przyroda Warmii i Mazur czeka na Ciebie! Poznaj ją, warto!

„Kiedym przez las sosnowy szedł,
pojąłem, że w nim jest coś z męskiej tragedii.
A kiedym w las liściasty wszedł,
to jakbym słyszał śmiech i flet,
jakbym wstąpił do pokoju kobiety.”

„Kronika Olsztyńska” Konstanty Ildefons Gałczyński

 

„Edukacja w zakresie przyrodniczych i ekologicznych atrakcji turystycznych Warmii i Mazur poprzez zwiedzanie w ramach wyjazdów studyjnych” to nazwa zadania jakie Warmińsko - Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna realizowała przy wsparciu finansowym Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie.

Celem projektu było przeprowadzenie cyklu szkoleń edukacyjnych, których odbiorcami byli studenci kierunku Turystyka i Rekreacja Wydziału Nauk o Środowisku Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego oraz pracownicy informacji turystycznych województwa warmińsko-mazurskiego.

Szkolenia odbyły się 9, 23 oraz 30 maja 2015 r. prowadzone były przez licencjonowanego przewodnika turystycznego PTTK na terenie Puszczy Piskiej, Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej oraz Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich i Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego.

 

Wycieczka z dnia 9.05.2015 r.

ZABYTKOWA  WYŁUSZCZARNIA  NASION  IM. ZDZISŁAWA  BOROŃSKIEGO


Fot. Wyłuszczarnia nasion w Rucianem Nidzie

Wyłuszczarnia nasion w Rucianem Nidzie zbudowana została w  II połowie XIX w., przebudowana zaś  w latach 1914, 1927. Była największym tego typu obiektem w Prusach Wschodnich. Zlokalizowano ją w dużym kompleksie leśnym Puszczy Piskiej. Dodatkowym atutem była linia kolejowa Olsztyn-Ruciane-Ełk, która było bardzo ważna, albowiem w tamtych czasach przewożono szyszki koleją. Dostarczano je tutaj z całych Prus, ale także Polski i Rosji. Obecna zabudowa pochodzi z 1934 r. Po wojnie uruchomiono wyłuszczarnię w 1948 r. Obecnie nosi ona imię Zdzisława Borońskiego (kierownik wyłuszczarni w latach 1962-1992). Jest to obiekt zabytkowy pracujący do dnia dzisiejszego.

Wyłuszczarnia nasion obejmuje następujące obiekty: właściwą wyłuszczarnię, magazyn szyszek z magazynem nasion w piwnicy, magazyn szyszek wyłuszczonych, budynek administracyjny oraz zabudowania gospodarcze. W sztucznych warunkach „otwiera” się szyszki drzew iglastych, aby pozyskać nasiona. Szyszki podsusza się, a następnie łuszczy w temperaturze 50-65°C. Ciepło uzyskuje się ze spalanych wcześniej wyłuszczonych szyszek. Obecnie łuszczy się w zakładzie maksymalnie 2700 kg szyszek sosny na dobę, czyli uzyskać z nich można około 35 kg nasion.

Wyłuszczarnia nasion w Rucianem Nidzie pełni jeszcze jedną funkcję – edukacyjną. Został tu urządzony kompleks edukacyjny z ośrodkiem „Wojciechówka”, w którym znajduje się sala konferencyjna na 120 osób przystosowana również do korzystania przez osoby niepełnosprawne. Odbywają się tutaj spotkania edukacyjne, jako że ośrodek posiada tablice z chronionymi gatunkami roślin, zwierząt i grzybów, dużą mapę Leśnego Kompleksu Promocyjnego „ Lasy Mazurskie” i spreparowane zwierzęta.

PARK DZIKICH ZWIERZĄT W KADZIDŁOWIE

Patronem parku jest profesor Benedykt Dybowski, który został zesłany na Syberię i tam badał jej przyrodę. Dlatego też w parku znajdują się niektóre zwierzęta występujące na Syberii i Dalekim Wschodzie. Placówkę założył dr Andrzej Krzywiński w celu ochrony wymierających gatunków zwierząt. Śródleśne łąki umożliwiają bytowanie zwierząt w warunkach zbliżonych do naturalnych. Są tutaj koniki polskie, daniele, wilki, łosie, jelenie.

 
Fot. Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie

W placówce można zobaczyć ptaki oraz żubry i bizony. Większość zwierząt jest zaprzyjaźniona z człowiekiem. Część porusza się swobodnie po terenie, część ma wydzielone obszerne wybiegi. Ponieważ teren parku jest rozległy, zwiedzanie odbywa się tylko z przewodnikiem, który opowiada interesujące fakty z życia zwierząt. Zwierzęta można karmić specjalnie przygotowaną dla nich karmą.

 

Wycieczka z dnia 23.05.2015 r.

TRAKT BISKUPI W BAŁDACH

Stara aleja lipowa wraz z głazami i tablicami pamiątkowymi tworzy historyczny trakt Biskupi. Został on odrestaurowany w 2006 roku w celu upamiętnienia biskupów warmińskich, którzy zarządzali diecezją warmińską. Jest to szczególne miejsce, w którym witano nowo mianowanych biskupów Warmii. Ten symboliczny wjazd na Trakt Biskupi otwierają Wrota Warmii, które symbolizują granicę między Mazurami a Warmią.


Fot. Trakt Biskupi w Bałdach
 

„KONIUSZANKA II”

Rezerwat „Koniuszanka II” został utworzony w 1978 r. koło miejscowości Wykno na terenie Nadleśnictwa Nidzica. Rezerwat zajmuje 64,55 ha powierzchni, w tym 60,49 ha powierzchni leśnej. Koniuszanka II obejmuje obszar położony na granicy strefy pojeziernej z Sandrem Kurpiowskim wraz z przełomowym odcinkiem rzeki Koniuszanka. Brzegi rzeki są penetrowane przez bobry.

 
Fot. Rezerwat "Koniuszanka II"

Ekosystem leśny jest głównym składnikiem rezerwatu. W skład jego wchodzi wielopostaciowy las mieszany typu grądu, który porasta 44 ha powierzchni oraz ols wykształcony zajmujący powierzchnię 15 ha. Pozostałą część zajmuje bór mieszany świeży. Drzewostany rezerwatu tworzą: pomnikowe dęby szypułkowe, sosny zwyczajne, świerki pospolite, olsze czarne i inne.


REZERWAT KRAJOBRAZOWY „ŹRÓDŁA RZEKI ŁYNY” IM. PROF. ROMANA KOBENDZY”

Rezerwat utworzono w 1959 r., nosi nazwę im. prof. Romana Kobendzy w celu podkreślenia zasług profesora Kobendzy na polu ochrony przyrody Pojezierza Mazurskiego.

 
Fot. Rezerwat Krajobrazowy „Źródła Rzeki Łyny”

Położony niedaleko miejscowości Łyna w gminie Nidzica, na terenie Nadleśnictwa Nidzica. Rezerwat zajmuje powierzchnię 120,54 ha i jego celem jest zachowanie źródeł wraz z zjawiskiem geologicznym - procesem erozji wstecznej.

Boczne wąwozy, rozległa dolina i liczne źródła wysiękowe i wypływające z nich strumyki tworzą malowniczą krainę .Jest ona dostępna dla zwiedzających o każdej porze roku, a oznakowane trasy zachęcają do leśnych wędrówek.


GOSPODARSTWO RYBACKIE „SZWADERKI” W SWADERKACH

Gospodarstwo Rybackie „Szwaderki” to miejsce, gdzie można zjeść lub złowić rybę i zapoznać się z wieloletnią tradycją hodowli ryb. Hodowla prowadzona jest w sposób naturalny, a stawy zasilane grawitacyjnie czystą wodą z rzeki Marózki. Odłowy odbywają się zgodnie z rytmem natury. Można samodzielnie złowić pstrąga, karpia lub jesiotra w łowisku specjalnym. Gospodarstwo należy do sieci Dziedzictwa Kulinarnego Warmii, Mazur i Powiśla.

 
Fot. Gospodarstwo Rybackie „Szwaderki”

 

Wycieczka z dnia 30.05.2015 r.

PARK  KRAJOBRAZOWY  WZGÓRZ  DYLEWSKICH

Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich leży w mezoregionie zwanym Garbem Lubawskim.  Jest bardzo interesujący ze względów przyrodniczych i historyczno-kulturowych.  Znajdują się tutaj formy ostatniego zlodowacenia  zwane Wzgórzami  Dylewskimi,  których kulminacyjnym punktem jest Góra Dylewska ( 312 m n.p.m.), na której znajduje się stacja radiowo-telewizyjna i wieża widokowa. 

Na terenie parku występuje ponad 800 gatunków roślin kwiatowych oraz około  800 gatunków mszaków, świadczy to o dużym bogactwie flory parku.  Wśród lasów przeważają lasy liściaste z buka zwyczajnego, graba zwyczajnego, jaworu, dębu szypułkowego, na siedliskach wilgotnych także olszy czarnej i jesionu wyniosłego. Na terenie parku znajdują się również zbiorowiska wodne, bagienne i torfowiskowe. Występują tu ptaki śpiewające, liczne są także gatunki ssaków.


Fot. (od lewej)  Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich, widok z wieży widokowej na Górze Dylewskiej, Jezioro Francuskie

W parku można spotkać jelenia, sarnę, dzika, kunę leśną i domową. Bardzo interesującym rezerwatem  występującym na terenie parku jest Jezioro Francuskie (rezerwat florystyczny). W jego skład wchodzi niewielkie dystroficzne Jezioro Francuskie i otaczające je zatorfienia oraz lasy. Jeziora dystroficzne są ubogie w tlen i mineralne substancje odżywcze, zakwaszone, ze skąpym życiem organicznym, spowodowanym dużą zawartością związków próchniczych. Wody są zmętnione, żółte, brunatne. Należą do nich najczęściej jeziora śródbagienne.

Jezioro Francuskie jest najwyżej położonym jeziorem w północno-wschodniej Polsce (285 m n.p.m.). Z Góry Dylewskiej prowadzi do niego malownicza ścieżka przyrodnicza, jezioro położone jest bowiem na stoku tej góry. Rezerwat  chroni stanowiska reliktowej wierzby borówkolistnej, bardzo rzadki w Polsce relikt wczesnych stadiów okresu polodowcowego  oraz dobrze zachowane fragmenty buczyny pomorskiej. 

W wyniku badań geobotanicznych stwierdzono występowanie w rezerwacie 214 gatunków roślin, między innymi rośliny objęte ochroną takie jak: rosiczka okrągłolistna , wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity, grążel żółty, widłak jałowcowaty. Lilie wodne rosną na jeziorze. Na brzegach jeziora występują zespoły torfowiskowe, które przyczyniają się do zalądowienia tego zbiornika.

Spotykamy tutaj torfowiska przejściowe, między innymi zespół turzycy bagiennej, turzycy dzióbkowatej i turzycy nitkowatej. Co więcej stwierdzono tutaj niewielkie powierzchnie torfowiska wysokiego, zarośla wierzbowe oraz brzezinę bagienną. Wokół jeziora rośnie bór mieszany wilgotny z świerkiem pospolitym, któremu towarzyszy brzoza omszona, jednostkowo również dąb szypułkowy.  Z nazwą jeziora związana jest ponura legenda. 

Za czasów kampanii napoleońskiej francuscy żołnierze skrzywdzili  dziewczynę lub dziewczyny (chodziło o gwałt, być może nawet kilkunastu kobiet), zaś miejscowi chłopi  w zemście utopili Francuzów. Żołnierze napoleońscy w odwecie zrównali wieś z ziemią, w ten sposób powstała nazwa jeziora.

PARK  KRAJOBRAZOWY  POJEZIERZA  IŁAWSKIEGO

Park znajduje się w centralnej części Pojezierza Iławskiego. Charakteryzuje go krajobraz polodowcowy z pagórkami moreny czołowej, moreną denną, rozległymi polami sandrowymi i liczne zagłębienia po martwym lodzie, wypełnione wodami jezior. W parku występuje ponad 30 jezior.  Największym jest rynnowy Jeziorak, szóste co do wielkości jezioro Polski. Na jeziorze znajduje się największa śródlądowa wyspa  w Europie - Wielka Żuława.

W parku jest niezwykle bogata  flora i fauna. Stwierdzono tutaj 790 gatunków roślin kwiatowych oraz  187 kręgowców. Ze względu  na bogaty świat ornitologiczny (135 gatunków ptaków), obszar ten został  zakwalifikowany przez Birdlife International  jako ostoja ptaków o randze europejskiej.

Lasy zajmują około 60 % powierzchni. W parku znajduje się rezerwat wodny „Jasne”.  Do jeziora prowadzi  leśna ścieżka dydaktyczna „Jasne”, na której ustawiono 23 tablice informacyjne, których treść  przybliża wiele zagadnień związanych ze środowiskiem leśnym. Jezioro jest zbiornikiem oligotroficznym odznaczającym się wyjątkowo  niespotykaną czystością wód, spowodowaną małą zawartością planktonu i całkowitym brakiem źródeł zanieczyszczenia. 


Fot. Park  Krajobrazowy  Pojezierza  Iławskiego

Życie tego jeziora jest bardzo ograniczone. Występuje tutaj mało fitoplanktonu i zooplanktonu, równie uboga jest lista roślin naczyniowych związanych z jeziorem. Nad brzegiem jeziora występują zatorfienia z dużym udziałem mchów, szczególnie torfowców. Torfowiska znajdują się również w przylegającej do jeziora rynnie torfowej. Są to zarówno zbiorowiska nisko, jak też, przejściowo-torfowiskowe z wełnianką pochwowatą, bagnem zwyczajnym, żurawiną błotną, bagnicą torfową, rosiczką okrągłolistną.  Wokół jeziora rosną  lasy.

SIEDZIBA ZESPOŁU PARKÓW KRAJOBRAZOWYCH POJEZIERZA IŁAWSKIEGO I WZGÓRZ DYLEWSKICH W JERZWAŁDZIE

Znajdują się tutaj:

Sala edukacyjna - przeznaczona na zajęcia przyrodnicze. Tematem przewodnim ekspozycji  jest  las oraz środowisko jezior . Na sali zgromadzono liczne eksponaty.
Sala wykładowa - przeznaczona na warsztaty, prelekcje, konkursy, pokazy filmów, slajdów.
Część wystawowa - korytarz z czasowymi wystawami plastycznymi i fotograficznymi.
Ogród dydaktyczny - ogródek ziołowy, ozdobny ogród  wiejski, staw, ogród skalny. W ogrodzie możemy również obejrzeć  gliniane konstrukcje dla owadów.


Fot. Siedziba Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich w Jerzwałdzie

 

Źródło: W-M ROT
Fot. W-M ROT


"Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie"