Atrakcyjne miejsca Warmii i Mazur - Zamek Biskupów Warmińskich (Lidzbark Warmiński)

Hotel Krasicki - Historia

Po wschodniej stronie Lidzbarka Warmińskiego, wśród zadrzewionych wzgórz morenowych wznosi się jeden z najcenniejszych zabytków okresu średniowiecza, zbudowany na przełomie XIV i XV wieku - Zamek Biskupów Warmińskich. Usytuowany w miejscu prawdziwie obronnym, na wąskim pasie ziemi w widłach dwóch rzek, gdzie Symsarna wpada do Łyny. Otoczony fosą, na której drugim brzegu znajdowały się przedzamcza z młynem, tartakiem oraz kuźnią miedzi, częścią administracyjną i mieszkalną - zachwyca swą okazałością. Bryła zamku z potężną wieżą i narożnymi wieżyczkami, gotyckie krużganki dziedzińca, przesklepione i w większości barwnie polichromowane wnętrza, sprawiły, że nazywany jest "Wawelem Północy".

Biskupi warmińscy rezydowali na nim prawie czterysta pięćdziesiąt lat - od 1350 do 1795 roku. Był on ich główną siedzibą i ośrodkiem władz. Wszak to stąd sprawowano jurysdykcję kościelną w diecezji i zarządzano warmińskim dominium. Tu stanowiono prawa i odbywano sądy. Tu też, rezydowali wybitni Polacy i dostojni goście. Biskup Watzenrode i Mikołaj Kopernik otwierają poczet znakomitości ,wśród których są: humanista, poeta i pierwszy polski zawodowy dyplomata - Jan Dantyszek, światły przyjaciel Kopernika - Tiedeman Giese, czołowy przywódca europejskiej kontrreformacji -Stanisław Hozjusz, czy wielki historyk i pisarz - Marcin Kromer. Rezydencja Biskupów Warmińskich nie była wyłącznie siedzibą uczonych. Pojawiali się tu ambitni politycy i mężowie stanu, często łączący swą działalność publiczną z dalszym wzbogaceniem lidzbarskiego centrum kultury. Wśród nich: król Leszczyński, Zygmunt III Waza, Jan Zygmunt Hohenzollern , cesarz Paweł I Romanow, Karol XII, czy sam Napoleon Bonaparte. Ostatnim polskim biskupem warmińskim przed rozbiorami był słynny poeta, prozaik i komediopisarz Ignacy Krasicki.

Obecnie w Zamku mieści się  Muzeum Warmińskie, oddział  olsztyńskiego Muzeum Warmii i Mazur (informacje odnośnie działalności muzeum na www.lidzbark.muzeum.olsztyn.pl). Przedzamcze południowe zaadoptowane zostało na Hotel Krasicki****.  Wypracowane przez światłych mieszkańców  wzorce wspierania twórczości naukowej i artystycznej dziś są twórczo kontynuowane. Założeniem hotelu jest stworzenie żywego i aktywnego ośrodka kulturalnego przy zachowaniu konferencyjno- wypoczynkowego charakteru.

Hotel Krasicki - oferta

Wytworne pokoje i apartamenty z gotyckiej i barokowej części hotelu, stylistyką nawiązują do pierwotnej estetyki obiektu. Ich nazwy przypominają o gościach lidzbarskiego zamku: królu Leszczyńskim, Zygmuncie III Wazie, Janie Zygmuncie Hehenzollernie, carze Pawle I Romanowie… Oddawali się tu, uciechom ciała i duszy – podziwiali przyrodę, obserwowali warmińskie niebo, pili wykwintne wino, słuchali koncertów, debatowali, czytali… Dziś, czynią to goście. Do dyspozycji gości jest 122 pokoi dających ogółem 250 miejsc noclegowych. Biblioteka Cafe oraz Obserwatorium Astronomiczne to unikatowe propozycje. Obszerny księgozbiór zaprasza do starannie wyselekcjonowanej literatury z całego świata. Książka z filiżanką kawy czy ulubioną przez „księcia poetów” – gorącą czekoladą zdecydowanie smakuje wyjątkowo.

Mieszczące się w zegarowej wieży, a dostępne dla gości obserwatorium astronomiczne, stanowi hołd dla twórcy teorii heliocentrycznej, rezydującego niegdyś na Zamku, wybitnego astronoma - Mikołaja Kopernika. Taras widokowy na wieży pozwala w pełni rozkoszować się piękna scenerią Lidzbarka Warmińskiego i okolic.

Więcej informacji na stronie internetowej  www.hotelkrasicki.pl

Historia Miasta Lidzbark Warmiński

Około 1240 r. Krzyżacy opanowali gród Lecbarg, położony na pograniczu ziem zasiedlonych przez pruskie plemiona Warmów i Bartów. Krzyżacy umocnili gródek i obsadzili własną załogą. Już wkrótce, w czasie pierwszego powstania (1242-1253) został odbity przez Prusów i zniszczony.
W 1243 r. legat papieski Wilhelm z Modeny dokonał podziału nowo kreowanego władztwa Krzyżaków na cztery diecezje: chełmińską, pomezańską, warmińską i sambijską. W każdej z nich miano wydzielić trzecią część terytorium jako świeckie uposażenie biskupów. Na mocy podziałów z 1251 i 1255 r. Lidzbark został przekazany biskupowi warmińskiemu Anzelmowi. Oddane we władanie biskupów warmińskich terytorium obejmowało wschodnią część plemienną Pogezanii, środkową Warmię i zachodnią Barcję oraz na południowym wschodzie - skrawek Galindii. Był to obszar zamykający się w trójkącie: okolice Braniewa nad Zalewem Wiślanym - Reszel na wschodzie - źródła Łyny na południu. Z czasem teren władztwa biskupów zaczęto nazywać Warmią. Biskupi z podległego im terytorium wydzielili sukcesywnie ziemskie uposażenie kapituły katedralnej, która w granicach swych włości miała suwerenną władzę ziemską i sądową.

1308 r - przywileje miejskie
Lidzbark pozostał w biskupiej części dominium, gdzie planową kolonizację rozpoczęto na początku XIV w. Lidzbark otrzymał przywileje miejskie na prawie chełmińskim od biskupa Eberharda z Nysy. Ukształtował się przestrzenny związek zamku i przyszłego miasta, na dwóch jakby przeciwległych sobie półwyspach: zamek między Łyną a Symsarną i miasto w ciasnym zakolu Łyny. Tuż po połowie XIV w. podjęto wznoszenie pierścienia murów obronnych, z bramami i basztami. Od wschodu, południa i częściowo zachodu naturalną osłonę dawała Łyna. Mury na tych odcinkach były słabe, w dużej części tylko osłonowe. Od północy, gdzie przedpole pozostawało zupełnie otwarte, mur wzmocniony był większym zagęszczeniem baszt; poprzedzony był ponadto szeroką, suchą fosą.

Do miasta wiodły trzy bramy: od północnego wschodu Młyńska, od północnego zachodu Wysoka i od południowego zachodu Kościelna oraz furtka zwana Zamkową, znajdująca się po stronie południowej obok kościoła. Rozwój miasta i ożywienie ruchu budowlanego nastąpiły po obraniu przez Jana z Miśni tutejszego zamku na stałą siedzibę biskupów. Tutaj skupiła się centralna administracja biskupstwa, stanowiono prawa, odbywano sądy; tutaj kwitło życie kulturalne i dyplomatyczne, funkcjonowała szkoła.

W czerwcu 1440 r. Lidzbark przystąpił do Związku Pruskiego. Na zjeździe w Elblągu lidzbarszczanie uznali władzę króla polskiego, Kazimierza Jagiellończyka, który wypowiedział wojnę Krzyżakom. W czasie wojny trzynastoletniej na zamku stacjonowały zaciężne wojska czeskie, pozostające w służbie polskiej.

Na mocy traktatu toruńskiego w 1466 r. Prusy Królewskie i Warmia zostały trwale włączone do Korony. Warmia zachowała swój dotychczasowy bardzo korzystny status publiczno-prawny. Biskupstwo warmińskie obdarzone zostało fotelem senatorskim.

Rozwój miasta i ożywienie ruchu budowlanego nastąpiły po obraniu przez Jana z Miśni tutejszego zamku na stałą siedzibę biskupów. Tutaj skupiła się centralna administracja biskupstwa, stanowiono prawa, odbywano sądy; tutaj kwitło życie kulturalne i dyplomatyczne, funkcjonowała szkoła.

Na początku XVII w. biskup Szyszkowski założył ogrody na gruntach przyzamkowego folwarku, na południowy zachód od miasta. Stanął tam pawilon wypoczynkowy, a później na jego miejscu wybudowano piętrowy pałac. 25 marca 1698 r. spłonęła wieża i dach kościoła. Pod patronatem biskupa Potockiego odbudowano kościół, który otrzymał nowy barokowy hełm wieży.

Wcielenie Warmii w 1772 r. do państwa pruskiego oznaczało równie zmianę dotychczasowego statusu. Biskupowi i kapitule odebrano całkowicie władzę terytorialną; kraj podzielono na powiaty. W większych miastach stanęły garnizony.

Stosunkowo wolny był rozwój przestrzenny Lidzbarka. Obszar lokacyjny miasta, ograniczony murami obronnymi, okazał się wystarczający niemal do końca XVIII w. Wolno rozwijające się przedmieścia pełniły funkcje bezpośredniego zaplecza gospodarczego.  W 1772 r. w obrębie murów było 230 domów, a na przedmieściach 50. Ludność liczyła 3049 osób, razem z załogą zamku. Stopniowo ulegały rozbiórce średniowieczne fortyfikacje miasta: najpierw utrudniające komunikację bramy: Kościelna i Młyńska, potem mury od wschodu i zachodu.

W latach 1821-1823 powstał pierwszy na ziemi warmińskiej kościół ewangelicki. Większe zmiany w zabudowie staromiejskiej nastąpiły po pożarze z 1865 r., którego pastwą padł ratusz i dziesięć spośród dwunastu domów w zachodniej pierzei rynku. Ratusza na dawnym miejscu już nie odbudowano; nowy powstał w 1903 r. przy końcu ulicy Ratuszowej.
Lidzbark przywrócono Polsce w 1945 r. spalony i zrujnowany. Najgorzej przedstawiały się kwartały przyrynkowe oraz ul. Długa i ul. Kościelna - skupiające wartościową architekturę barokową.

O Zamku Biskupów w Lidzbarku Warmińskim również na naszej stronie w dziale KULTURA.
Natomiast więcej informacji o Lidzbarku Warminskim znajdziecie w dziale REGION.

Przydatne strony:
Miasto Lidzbark Warmiński

Źródło: www.hotelkrasicki.pl
Źródło: www.lidzbarkwarminski.pl
Fot. www.hotelkrasicki.pl
Fot. www.lidzbarkwarminski.pl
Fot.
Galeria. Archiwum. Warmińsko-Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna w Olsztynie
 

 

Zdjęcia