Atrakcyjne miejsca Warmii i Mazur - Sanktuarium w Bisztynku

ZABYTKI

Kościół – Sanktuarium Przenajdroższej Krwi Pana Jezusa - jeden z największych na Warmii, co może dziwić, biorąc pod uwagę wielkość samego miasta. Od najdawniejszych czasów miejsce kultu Najświętszego Sakramentu, do czego przyczyniło się cudowne wydarzenie, o którym w starych kronikach piszą tak: „Kapłan odprawiający Mszę świętą w obecności biskupa wątpił, że po przeistoczeniu w hostii znajduje się prawdziwie obecny Chrystus. Nagle ujrzał spadające krople Krwi na korporał. Korporał ten, na który padały krople Krwi Chrystusa, został przesłany do Rzymu, skąd już nie powrócił”. Od tego czasu do patrona kościoła św. Macieja dołączono tytuł: „Przenajdroższej Krwi Pana Jezusa”. W dawnych wiekach Bisztynek był miejscem dużego pielgrzymowania i właśnie to sprawiło, że kościół rozbudowano do dzisiejszych rozmiarów. W roku 1631 z Bisztynka przeniesiono uroczyście relikwie świętych Symphoriusza i Liberata do niedawno odnowionej i konsekrowanej kaplicy w Świętej Lipce. Obecnie to trójnawowa hala o ośmiu przęsłach w stylu barokowym. Godny uwagi rokokowy ołtarz główny oraz ołtarze boczne, wykonane przez Christiana Bernarda Schmidta z Reszla, a także portret Ignacego Krasickiego i dziewięć obrazów Apostołów, wykonanych w 1776 r.,

Brama Lidzbarska - z przełomu XV i XVI w. z fragmentem dawnych umocnień. Brama stanowi pozostałość po murach obronnych, które dawniej okalały miasteczko. W średniowieczu mury te posiadały trzy bramy: Reszelską, Lidzbarską i Warszawską. W początkach XX wieku - zgodnie z nakazem władz niemieckich - w Bramie Lidzbarskiej znajdowało się więzienie

Kościół poewangelicki - z II poł. XIX w., w odbudowie po zniszczeniach w 1945 r.

Plebania - pseudogotycka z końca XIX w.

Kościół cmentarny - pw. św. Michała z lat 1618-1632, z dobudowaną wieżą i zakrystią w 1892 r.,

Pomnik Henryka Sienkiewicza – w pierwotnej wersji odsłonięty 1 września 1929 roku jako pomnik ofiar I wojny światowej – na 4 stronach cokołu umiejscowione były tablice z nazwiskami 169 mieszkańców Bisztynka w niej poległych. Obecna wersja „sienkiewiczowska” pochodzi z 1965 roku,

Kamieniczki - z XIX i XX wieku,

Spichrz - z XVIII wieku,

Zapomniane miasteczko na Warmii

Herb Bisztynka przedstawia na czerwonym polu złoty pastorał biskupi tkwiący w skale koloru srebrnego, przepasany niebieską wstęgą, przez co nawiązuje do niemieckiej nazwy miasta Bischofstein oznaczającej „biskupi kamień”.

Dzisiejszy Bisztynek jest tak niewielki, że w pośpiechu można go ominąć, a szkoda byłaby wielka, bo przecież małe jest piękne, a to najmniejsze z warmińskich miasteczek warte jest odwiedzin. Do statusu miejskiego podniósł go ten sam biskup Sorbom, który wystawił akt założenia miasta w Biskupcu. Bisztynek na skutek wojen polsko-krzyżackich przechodził z rąk do rąk, ale po ostatecznej klęsce zakonu nadszedł czas pokoju, miasto zaczęło się rozwijać, choć nie oszczędziły go inne utrapienia np. wielki pożar w roku 1548.

Zniszczeniu uległy nawet obwarowania, ale za biskupa Dantyszka miasto znowu otoczyły mury. Dziś niewiele z nich zostało. Życzliwy dla Bisztynka był również biskup Stanisław Hozjusz, który nadał mu liczne przywileje handlowe – cotygodniowy targ, a po kilku latach doroczny jarmark. Z kolei biskup Marcin Kromer wyznaczył siedem wsi, dla których korzystanie z rynku w Bisztynku było obowiązkowe. Rozwijał się handel, kwitło rzemiosło – tkactwo, sukiennictwo, garncarstwo i bednarstwo.

W przeciwieństwie do Biskupca, Bisztynek był miastem zasobnym. Mieszczanie nie musieli imać się rolnictwa i podatki było z czego płacić. I wszystko byłoby dobrze, gdyby nie kolejny pożar, który w roku 1589 doszczętnie strawił miasteczko. Po kolejnym, w 1770 r., zniszczeń nie uniknął nawet kościół. Szybko został jednak odbudowany i ponownie konsekrowany w obecności biskupa Ignacego Krasickiego. Oczywiście zarazy będące stałym elementem dopustów Bożych spadających na warmińskie miasta, dotykały również Bisztynka.

Informacje o Sanktuarium w Bisztynku znajdziecie również na naszej stronie w dziale KULTURA

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego Departament Turystyki. Wyd. "Weekend w Cittaslow -Warmia Mazury Powiśle".
Fot. Archiwum Urzędu Marszałkowskiego. Witold Mierzejewski