Atrakcje - Atrakcje Warmii i Mazur

 

Warmińsko-Mazurskie to czwarte co do wielkości województwo w Polsce. Zajmuje obszar 24 tysięcy km2 i dzieli się na 19 powiatów ziemskich i 2 grodzkie. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 59 osób na km2 i jest prawie dwukrotnie mniejsza niż krajowa. Ponad 29% powierzchni zajmują tu lasy, a 6% wody. Zaliczane jest do województw nadmorskich, gdyż przez Zalew Wiślany wypłynąć można na Morze Bałtyckie, a Elbląg to port morski.

Najwyższym punktem jest Góra Dylewska (312 m n.p.m.), a najniższym depresja w Raczkach koło Elbląga (1,8 m poniżej poziomu morza). Nazwa Warmia ma wielowiekową tradycję, a wywodzi się od pruskiego „Wurmen” czyli czerwony (czerwona ziemia). Nazwa Mazury pochodzi z I połowy XIX wieku. Gdy po trzecim rozbiorze Polski do Prus włączono Mazowsze, Mazurami zaczęto nazywać dawnych polskich mieszkańców Prus Wschodnich dla odróżnienia od Mazowszan. Corocznie wypoczywa tu kilka milionów turystów. Główne kierunki to turystyka aktywna, kulturowa i weekendowa. Na obszarze województwa znajduje się ponad 2700 jezior, po których w słoneczne dni pływa około 10 tysięcy łódek. Wiele obiektów oferuje usługi z zakresu SPA na najwyższym poziomie, a Gołdap posiada status uzdrowiska. Jest też wysokiej klasy baza dostosowana do przyjęć dla turystyki biznesowej – otaczająca je przyroda i woda sprzyja organizacji seminariów, konferencji czy spotkań integracyjnych. Baza noclegowa to prawie 39.000 łóżek. Warmia i Mazury to region atrakcyjny przez cały rok.

Odwiedzając Warmię i Mazury należy pamiętać, że:

Mikołaj Kopernik – największy astronom świata, który „wstrzymał słońce, ruszył ziemię” przez 46 lat był kanonikiem Kapituły Warmińskiej, a dziełem „De Revolutionibus” zapoczątkował rozwój nowożytnej nauki i zmianę poglądów na temat miejsca człowieka we wszechświecie.

Gotyk to styl architektoniczny charakterystyczny dla Warmii i Mazur. Główne budowle to zamki i kościoły. Zamki dzielimy na krzyżackie – ulokowane głównie na Mazurach - oraz biskupie i kapitulne dominujące na Warmii, choć Szymbark należał do Kapituły Pomezańskiej, a Kurzętnik do Chełmińskiej.

Kościoły – głównie na Warmii – zaczęto budować po zakończeniu misji chrystianizacyjnej, a za datę graniczną przyjmuje się utworzenie biskupstwa warmińskiego w roku 1243. W obliczu estetyki katedr gotyckich, obrazującej doskonałość boskiego porządku, człowiek, tak jak przed wiekami, także i dziś, odczuwa wielkość Stwórcy.

Religie - w 1243 roku, decyzją papieża, na obszarze częściowo zamieszkiwanym przez pruskie plemię Warmów, utworzona została diecezja warmińska. Dziś na terenie województwa funkcjonuje 9 bazylik, a także 24 sanktuaria. Mieszkańcy Mazur byli w większości protestantami. Wraz z reformacją wiara stała się głównym wyznacznikiem ludności zamieszkującej Prusy. Ten wielowiekowy układ dwóch krain i religii został zmieniony w 1947 roku, gdy na północne tereny regionu przesiedlono kilkadziesiąt tysięcy ludności pochodzenia ukraińskiego - grekokatolików. Kościół greckokatolicki w województwie ma trzy dekanaty i 32 parafie. Na Warmii i Mazurach można więc spotkać wiele budowli, które służyły w różnych czasach różnym wyznaniom.

Fortyfikacje - giżycka twierdza Boyen – wzniesiona w latach 1844–1856 – była centralnym punktem systemu obronnego Prus Wschodnich. Ulokowanie w Gierłoży kwatery Hitlera spowodowało lokalizację w pobliżu innych obiektów (lotnisko w Wilamowie, kwatera niemieckich wojsk lądowych w Mamerkach, siedziba szefa kancelarii Hitlera w Radziejach czy siedziba Himmlera w Pozezdrzu).

Wielkie Jeziora Mazurskie zgrupowane są na obszarze między Węgorzewem a Piszem. Największe to: Śniardwy (największe w Polsce - 109,7 km2), Mamry (102,4 km2) i Niegocin (26 km2). Ważnym elementem sieci wodnej Mazur są kanały i śluzy. Dzięki nim trasy żeglugowe liczą ponad 220 kilometrów.

Kanał Elbląski - o łącznej długości 129,8 km - jest unikalnym pod względem technicznym w skali światowej szlakiem wodnym. Za sprawą wybudowanych w połowie XIX wieku 5 pochylni statki „pływając po trawie” pokonują różnicę 99,5 m, wykorzystując wyłącznie siły natury. System ten funkcjonuje już od ponad 150 lat w niezmienionej postaci, łącząc szlakiem wodnym Elbląg, Iławę i Ostródę.

Jeziorak położony na Pojezierzu Iławskim (34,5 km2) jest najdłuższym jeziorem w Polsce – ma ponad 27 km długości, a położona na nim Wielka Żuława jest największą śródlądową wyspą w Europie (84 ha).

Zalew Wiślany – w części rosyjskiej zwany Zalewem Kaliningradzkim, ma powierzchnię 838 km2, w tym w granicach Polski 328 km2 i wymiary – długość 91 km, szerokość od 7 do 13 km i głębokość do 2,7 m. To wodne okno na świat, bowiem przez Cieśninę Pilawską wypłynąć można na Bałtyk, a stąd na dalekie oceany. Zimą to dobry teren do uprawiania sporu bojerowego, a latem do windsurfingu. Do Zalewu przylega obszar urokliwego Parku Krajobrazowego „Wysoczyzna Elbląska”.

 

Grunwald - co roku około 15 lipca odbywa się tu inscenizacja największej bitwy średniowiecznej Europy. W obozie bitewnym przebywa wtedy około pięciu tysięcy rycerzy i sług, a w samej bitwie bierze udział 1500 rycerzy pieszych i konnych. Widowisko ogląda od 80 do100 tysięcy widzów.

Granica z Rosją liczy 232 km i przebiega równoleżnikowo przez lasy i wzniesienia morenowe Pojezierza Mazurskiego. Od 1 maja 2004 roku zyskała charakter zewnętrznej rubieży Unii Europejskiej. Wzdłuż granicy nie ma zbyt wielu miejsc bogatych w zabytki architektoniczne, ale do odwiedzenia zachęcają atrakcyjne przyrodniczo tereny, malownicze widoki. Warto choć na chwilę wpaść do Górowa Iławeckiego - miasteczka z Zespołem Szkół z Ukraińskim Językiem Nauczania, Żywkowa - wsi z 42 gniazdami bocianimi i 150 ptakami, Gołdapi – jedynego w województwie uzdrowiska czy na Trójstyk Granic (Polska, Litwa, Rosja).

Zima - historia sportów zimowych sięga tu kilkudziesięciu lat. W 1920 roku w Rudziskach Pasymskich powstała skocznia narciarska (o punkcie konstrukcyjnym 30). Na Warmii i Mazurach nie brakuje wzniesień do uprawiania narciarstwa zjazdowego, snowboardu, saneczkarstwa, gdzie nie ma tłoku jak w ośrodkach górskich. Jest 5 ośrodków sportów zimowych sztucznie naśnieżanych. Nie brakuje tras narciarstwa biegowego. To również doskonałe miejsce dla żeglarstwa zimowego.

 

Kuchnia – warmińsko-mazurskie to pierwsze polskie województwo, które w 2004 roku przystąpiło do Europejskiej Sieci Dziedzictwa Kulinarnego. Jej celem jest promowanie produkcji artykułów żywnościowych na małą skalę oraz pomoc klientom i turystom w odszukaniu żywności regionalnej. Dziś Sieć w województwie liczy ponad 120 członków. Są wśród nich firmy gastronomiczne, zakłady hodowlane, przedsiębiorstwa produkujące wyroby spożywcze, gospodarstwa agroturystyczne i hotele.

Hasło Mazury cud natury oznacza, że nie tylko to piękny region, ale też region dla każdego i to przez cały rok.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego Departament Turystyki. Wyd. "Weekend w Cittaslow - Warmia Mazury Powiśle"
Fot.
Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego Departament Turystyki. Wyd. "Weekend w Cittaslow - Warmia Mazury Powiśle"
Fot. W. Mierzejewski